Impingement Sendromu Diğer Adıyla Subakromiyal Sıkışma

Subakromiyal sıkışma(impingement) -supraspinatus tendonunun özellikle acromiona temas etmesi nedeniyle humerusun 90° abduksiyon ve 45° internal rotasyonu sırasında en yüksek risk altında olduğu için- SAS (rotator manşet, biceps tendon uzun başı ve subakromiyal bursa) yapılarının korakoakromiyal ligament altında sıkışıp iltihaplandığı durumdur[9,10].

Omuz sıkışması, genellikle iki ana kategoriye ayrılmıştır: yapısal ve fonksiyonel. Subakromiyal sıkışma, subakromiyal alanın (SAS) daralması nedeniyle oluşabilir; bu, kemik büyümesi veya yumuşak doku iltihabı nedeniyle alanın azalması sonucunda(“yapısal”), ya da zayıflık ve/veya kas dengesizliğinden kaynaklanan humerus başının süperiora kaymasından olabilir(“fonksiyonel”). Bazı subakromiyal sıkışmaların hem yapısal hem de fonksiyonel faktörlerin bir kombinasyonundan kaynaklanabilmesi mümkündür[5,8].

Sıkışma yaşayan hastaların MR görüntüleme kullanılarak ölçüldüğünde, omuz kaldırma sırasında semptomsuz taraflarına göre (%68 azalma, p < .05) belirgin şekilde daha az subakromiyal alan (SAS) sahip oldukları gözlemlenmiştir[11,12]. Bununla birlikte; dinlenme anındaki anatomik pozisyonda SAS’ları, sağlıklı omuzlardan anlamlı olarak farklı değildir. Sıkışma yaşayan hastalar, normal bireylerle karşılaştırıldığında, abdüksiyon sırasında humerus başının daha fazla proksimal translasyonunu sergiler, bu da subakromial boşluğu azaltır[6,13].

Fonksiyonel sıkışma, glenohumeral instabiliteyle ilişkilidir ve bazen “fonksiyonel instabilite” olarak tanımlanır[14]. Dr. Janda, subakromiyal sıkışmanın alt trapezius, orta trapezius, serratus anterior, infraspinatus ve deltoid kaslarının zayıflığı ile birlikte üst trapezius, pectoralis ve levator scapula kaslarının sıkılığı gibi karakteristik bir kas dengesizliği deseni sonucu meydana geldiğini öne sürdü[1].

Glenohumeral rotasyonun hareket açısındaki dengesizlikler de değişmiş omuz kinematiğine katkıda bulunabilir. Özellikle, aşırı eksternal rotasyon, humerusun anterior ve inferior translasyonunun artmasına yol açarak anterior instabiliteye neden olur[22]. Buna karşılık, anterior kasların gerginliğinden kaynaklanan eksternal rotasyon eksikliği, skapulohumeral ritmi değiştirir ve posterior skapular eğimi azalır[23].

Skapular rotasyon hareketinin dengesizliği, değişmiş kas aktivasyon paternlerine yol açar. Sıkışma yaşayan hastaları inceleyen birçok araştırmacı, çoğu zaman üst trapezius EMG aktivasyonunda artışa ve orta trapezius, alt trapezius ve serratus anterior aktivasyonunda azalmaya eşlik eden bir artıştan bahseder[45, 51]. Buna karşılık, başka araştırmacılar, sıkışma yaşayan hastalarda hem üst trapezius hem de alt trapezius EMG aktivasyonunda artış olduğunu bildirmiştir[48]. Ludewig ve Cook, artan alt trapezius aktivasyonunun azalan serratus anterior aktivasyonunu telafi etme girişimi olduğunu hipotez etmişlerdir. İlginç bir şekilde, Lin ve ark. çeşitli omuz disfonksiyonlarına sahip bireyleri incelemiş ve normal bireylerle karşılaştırıldığında azalmış serratus anterior aktivitesi ve artmış üst trapezius aktivitesini, alt trapezius aktivitesi değişmeden de bulmuşlardır.

Alt trapezius, başlıca bir skapula stabilizatörü olarak hareket ettiği için skapular rotasyon hareketinde en önemli rolü oynayabilir[53, 54]. Çoğu kişi, fonksiyonel sıkışmanın en iyi şekilde konservatif tedavi ile yönetildiğine inanmaktadır. Yapısal sıkışma bazen cerrahi müdahale gerektirse de, fonksiyonel sıkışma için yapılan ameliyatlar hastaların durumunu kötüleştirebilir. Kas dengesizliği ile ilişkili fonksiyonel sıkışmanın başarılı tedavisi, genellikle problemi tetikleyen nedenlerle uğraşarak, ağrının semptomatik tedavisi yerine gerçekleştirilir. Fonksiyonel sıkışma ile ilişkili kas dengesizliklerini anlayarak, fizyoterapistler hem tedavi hem de önleme için uygun egzersizler önerebilirler[2].

Kaynakça

1. Page P.Frank C.C.Lardner R., Assessment and treatment of muscle imbalance: The Janda Approach 2010, Champaign, IL: Human Kinetics [Google Scholar]
2.Page P. Shoulder muscle imbalance and subacromial impingement syndrome in overhead athletes. Int J Sports Phys Ther. 2011 Mar;6(1):51-8. PMID: 21655457; PMCID: PMC3105366. 53. Bagg S.D.Forrest W.J., Electromyographic study of the scapular rotators during arm abduction in the scapular plane. Am J Phys Med. 1986;65(3):111–124 [PubMed] [Google Scholar]
54. Johnson G.et al., Anatomy and actions of the trapezius muscle. Clin Biomech (Bristol, Avon). 1994;9:44–50 [PubMed] [Google Scholar]
51. Cools A.M.et al., Trapezius activity and intramuscular balance during isokinetic exercise in overhead athletes with impingement symptoms. Scand J Med Sci Sports. 2007;17(1):25–33
48. Ludewig P.M.Cook T.M., Alterations in shoulder kinematics and associated muscle activity in people with symptoms of shoulder impingement. Phys Ther. 2000;80(3):276–291
45. Cools A.M.et al., Scapular muscle recruitment pattern: electromyographic response of the trapezius muscle to sudden shoulder movement before and after a fatiguing exercise. J Orthop Sports Phys Ther. 2002;32(5):221–229
23. Lin J.J.Lim H.K.Yang J.L., Effect of shoulder tightness on glenohumeral translation, scapular kinematics, and scapulohumeral rhythm in subjects with stiff shoulders. J Orthop Res. 2006;24(5):1044–1051 [PubMed] [Google Scholar]
24. Tyler T.F.et al., Reliability and validity of a new method of measuring posterior shoulder tightness. J Orthop Sports Phys Ther. 1999;29(5):262–269 [PubMed] [Google Scholar]
14. Jobe F.W.Kvitne R.S.Giangarra C.E., Shoulder pain in the overhand or throwing athlete. The relationship of anterior instability and rotator cuff impingement. Orthop Rev. 1989;18(9):963–975 [PubMed] [Google Scholar]
11. Graichen H.et al., Three-dimensional analysis of the width of the subacromial space in healthy subjects and patients with impingement syndrome. Am J Roentgenol. 1999;172(4):1081–1086 [PubMed] [Google Scholar]
12. Hebert L.J.et al., Acromiohumeral distance in a seated position in persons with impingement syndrome. J Magn Reson Imaging. 2003;18(1):72–79 [PubMed] [Google Scholar]
13. Deutsch A.et al., Radiologic measurement of superior displacement of the humeral head in the impingement syndrome. J Shoulder Elbow Surg. 1996;5(3):186–193 [PubMed] [Google Scholar]