Egzersiz Kaynaklı Sıkışma Sendromu
Kronik egzersiz kaynaklı kompartman sendromu (KEKS), genellikle alt ekstremiteyi, özellikle bacağın ön kompartmanını etkileyen ağrılı bir durumdur. Egzersiz sırasında anormal şekilde artan intramusküler basıncın geri dönüşümlü bir formu olarak tanımlanır. Bu durum, nispeten uyumsuz bir fasyada, lokal kas kan akışını engeller ve bir kompartmandaki dokuların nöromüsküler fonksiyonunu bozar (1). Durumun tanı ve tedavisine yönelik klinik rehberlerin geliştirilmesine rehberlik edecek yüksek kaliteli araştırma çalışmaları eksiktir.
Kronik egzersiz kaynaklı kompartman sendromu, genellikle alt ekstremiteyi, özellikle bacağın ön kompartmanını etkileyen ağrılı bir durumdur. Uzmanlar, ameliyat sonrası standart bir rehabilitasyon protokolünün kullanılması gerektiği konusunda hemfikirdir.
ÇALIŞMA SONUÇLARI
Tanısal çalışmaları kapsayan sorulara dayanarak beş anahtar tanı kriteri belirlendi. İntrakompartmental basınç ölçümlerinin tanısal rolü konusunda görüş birliğine varılamadı, ancak panelin çoğunluğu, KEKS varlığını doğrulamak için radyografi, bilgisayarlı tomografi taramaları veya manyetik rezonans görüntüleme gibi diğer incelemelerin gerekli olmadığı konusunda hemfikirdi.
Bazı tedavi yaklaşımları için, provoke edici aktivitenin kesilmesi, yürüyüş eğitimi, fasiyotomi için kesiğin boyutu ve yeri ve tedavi sonuçlarının standart izlenmesinin gerekliliği konusunda görüş birliğine varıldı, ancak ameliyat sonrası rehabilitasyon protokolleri ve tekrarlayan veya kalıcı KEKS tedavisi konusunda çeşitli görüşler vardı.
ANAHTAR KRİTERLER
- Spor ya da aktivite sırasında, tekrarlı kasılan kaslarda ağrı(genellikle baldır kasları)
- Egzersiz sırasında ağrı
- Egzersiz sırasında gerginlik
- Ağrıdan dolayı belirli aktivitelerden kaçınma
LİMİTASYONLAR
Uzman görüşü, daha düşük bir kanıt düzeyi olarak kabul edilir ve yüksek kaliteli orijinal araştırma çalışmaları (prospektif kohort çalışmaları; randomize kontrollü çalışmalar) ile doğrulanması gerekir.
Görüş birliği için %70 anlaşma tanımlanmıştır ve bu eşik seviyesi tartışmalıdır çünkü bilimsel bir gerekçe mevcut değildir (2).
Uzman seçimi için evrensel olarak kabul edilmiş kriterler yoktur ve bu nedenle panelin tam bileşimi elde edilen sonuçları etkileyebileceğinden önyargı potansiyeli büyüktür (2).
KLİNİK ENTEGRASYON
Uluslararası uzmanlar paneli, invaziv olmayan klinik belirti ve semptomlara dayanan beş anahtar tanı kriteri önerdi. Önerilen kriterler, kas palpasyonu veya kas fıtığı varlığı konusunda uzman görüş birliği eksikliği dışında, bilimsel literatürden gelen raporlarla tutarlıdır (3). Bu anahtar tanı kriterlerinin doğrulanmasına yönelik daha fazla araştırma, klinik uygulama için bir tanı aracının geliştirilmesine yardımcı olabilir.
Mevcut literatüre dayanarak, birkaç vaka serisi (4,7) (hepsi askeri popülasyonlarda) yürüyüş eğitiminin etkili bir strateji olabileceğini bildirmiştir. Burada, vaka serisi çalışma tasarımının, tedavi yanıtını zaman içinde gösterme yeteneği olduğunu, ancak karşılaştırma grubu olmadığı için bunun başka bir tedavi yaklaşımından veya durumun doğal seyrinden daha etkili olup olmadığının bilinmediğini kabul etmek önemlidir.
Bu yaklaşımdaki yürüyüş eğitimi müdahaleleri tipik olarak ön ayak vurma (uygulanabilir olduğunda), adım uzunluğunun %10 azaltılması, 180/dakika adım kadansına ulaşma, diz kaldırma yüksekliğinin 1-2 cm artırılması ve öne düşme, ayak vurma, yüksek sıçrama gibi ön ayak vurmayı öğretmek için tasarlanmış koşu egzersizlerini içerir.
Uzmanlar, ameliyat sonrası standart bir rehabilitasyon protokolünün kullanılması gerektiği konusunda hemfikirdi, ancak panel üyeleri bu protokole dahil edilecek kısıtlamalar (örneğin ağırlık taşıma izni, spora devam) konusunda anlaşamadı. Uzmanlar ameliyat sonrası protokoller konusunda anlaşamasa da, tedavi sonucunu izlemek için kullanılabilecek üç tercih edilen standart ölçüm konusunda görüş birliğine vardılar.
KAYNAKÇA
- Styf J. (2004). Definitions and terminology. Etiology and pathogenesis of chronic compartment syndrome. In: Styf J, editor. Compartment syndromes: diagnosis, treatment, and complications. Boca Raton (FL): CRC Press LLC.
- Keeney, S., Hasson, F., & McKenna, H. (2006). Consulting the oracle: Ten lessons from using the Delphi Technique in Nursing Research. Journal of Advanced Nursing, 53(2), 205–212.
- Fouasson-Chailloux, A., Menu, P., Allorent, J., & Dauty, M. (2018). Determination of the predictive clinical parameters to diagnose chronic exertional compartment syndrome. European Journal of Sport Science, 18(2), 279–285.
- Diebal, A. R., Gregory, R., Alitz, C., & Gerber, J. P. (2012). Forefoot Running Improves Pain and Disability Associated With Chronic Exertional Compartment Syndrome. The American Journal of Sports Medicine, 40(5), 1060–1067.
- Helmhout, P. H., Diebal, A. R., van der Kaaden, L., Harts, C. C., Beutler, A., & Zimmermann, W. O. (2015). The Effectiveness of a 6-Week Intervention Program Aimed at Modifying Running Style in Patients With Chronic Exertional Compartment Syndrome. Orthopaedic Journal of Sports Medicine, 3(3).
- Zimmermann, Linschoten, C. ., & Beutler, A. (2017). Gait retraining as part of the treatment programme for soldiers with exercise-related leg pain: preliminary clinical experiences and retention. South African Journal of Sports Medicine, 29(1), 1–6.
- Zimmermann, Hutchinson, M. R., Van den Berg, R., Hoencamp, R., Backx, F. J. G., & Bakker, E. W. P. (2019). Conservative treatment of anterior chronic exertional compartment syndrome in the military, with a mid-term follow-up. BMJ Open Sport & Exercise Medicine, 5(1). e000532.
- Schubert, A. (2011). Exertional compartment syndrome: review of the literature and proposed rehabilitation guidelines following surgical release. International Journal of Sports Physical Therapy, 6(2), 126–141.
- Vogels S, Ritchie E, Borger van der Burg B, Scheltinga M, Zimmermann W, Hoencamp R (2022). Clinical Consensus on Diagnosis and Treatment of Patients with Chronic Exertional Compartment Syndrome of the Leg: A Delphi Analysis. Sports Medicine. 52(12), 3055-3064
