Kalça Ağrısı Neden Olur? Kalça Tendinopatisi nedir?
Kalça tendinopatileri, yaşamın her döneminde yaygın olarak görülen kas-iskelet sistemi sorunlarından biridir. Klinik pratikte en sık karşılaşılan kalça tendinopatileri arasında gluteal tendinopati (GT) ve proksimal hamstring tendinopatisi (PHT) yer alır. Bu tür tendinopatiler, orta ila şiddetli ağrılara neden olabilir ve kişinin uyku düzenini, fiziksel aktivitelerini olumsuz yönde etkileyebilir. Özellikle GT, orta yaşlı kadınların %20’sinde görülür ve alt ekstremite tendinopatilerinin en yaygın türlerinden biridir. Ancak, altta yatan patolojinin yeterince anlaşılamaması, genellikle yanlış teşhislere ve pasif tedavi yaklaşımları gibi yetersiz tedavi yöntemlerine yol açar.

PHT, hem aktif hem de sedanter bireylerde kalça ağrısının sık nedenlerinden biridir. Kalça eklemine ve kas-tendon yapılarının karmaşık anatomisine olan yakınlığı, teşhisi klinisyenler için zorlaştırabilir. GT ile benzer şekilde, hastanın öyküsü ve provokasyon testleri gibi değerlendirme yöntemlerinin yetersiz kullanılması, yanlış tanı ve tedaviye yol açabilir.

Kalça Tendinopatilerinin Patogenezi

Diğer tendinopatilerde olduğu gibi, kalça tendinopatilerinin etiyolojisi de oldukça karmaşıktır. Temelde, kollajen liflerinin düzensizleşmesi tendonun yapısal bütünlüğünü ve yük taşıma kapasitesini etkiler. Aşırı kullanım ya da ani aktivite artışı, özellikle spor ya da mesleki aktivitelerde, kalça tendinopatilerinin gelişiminde önemli bir rol oynar.

Tendona uygulanan yük tipi de tendinopati gelişiminde önemli bir etken olabilir. Örneğin, hem çekme hem de basma kuvvetlerinin birleşimi, tendon sağlığı üzerinde olumsuz etkilere neden olabilir. Kalça abdüksiyon pozisyonları (örneğin, bacak bacak üstüne atmak) ve kalça fleksiyon pozisyonları (örneğin, oturmak, lunge yapmak), sırasıyla gluteal ve proksimal hamstring tendonları üzerinde bası kuvvetleri oluşturabilir. İleri yaş, cinsiyet, hormonal durumlar ve metabolik risk faktörleri (örneğin, diyabet) de bu duruma katkı sağlayan diğer önemli etkenler arasındadır.

Kalça Tendinopatilerinin Ayırıcı Tanısı

Lateral kalça ağrısı bildiren bir hastada en sık değerlendirilen durumlar arasında GT, kalça osteoartriti ve lomber radiküler ağrı yer alır. Kalça ağrısı olan bir hastada sakroiliak eklem ve lomber omurganın rolü de mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır.

Değerlendirme Bulguları

GT, hastanın büyük trokanter üzerinde ağrı bildirdiği ve bu ağrının uykuyu engellediği durumlarda düşünülmelidir. Yürüyüş veya merdiven çıkma gibi gluteal kas-tendon birimini zorlayan aktivitelerle ağrı artar. Proksimal hamstring tendinopatisi (PHT) olan hastalar ise genellikle iskial bölgede oturma ve yürüme gibi aktivitelerle kötüleşen lokalize ağrı bildirirler.

Tedavi Yaklaşımları

Kalça tendinopatilerinde eğitim ve egzersiz terapisi, birinci basamak tedavi olarak kabul edilir. Eğitim genellikle hastanın semptomlarını kötüleştiren pozisyon veya aktivitelerden kaçınması üzerine odaklanır. Örneğin, GT’de uzun süreli ya da tekrarlayan kalça abdüksiyon pozisyonlarından kaçınılması önerilirken, PHT’de kalça fleksiyonu ve diz ekstansiyonu gerektiren pozisyonlardan uzak durulması tavsiye edilir.

Egzersiz terapisi ise izometrik kalça abdüksiyonu (GT için) ve diz fleksiyonu (PHT için) ile lumbopelvik nöromüsküler kontrolü geliştiren ve alt ekstremite kinetik zincirini hedefleyen bir programı içermelidir. Kortikosteroid enjeksiyonları bazı hastalarda kısa süreli ağrı kesici etkiler sağlayabilir, ancak uzun vadede tendon sağlığı üzerinde olumsuz etkileri olabilir.

Sonuç

Kalça tendinopatileri, hastaların yaşam kalitesini olumsuz etkileyen yaygın bir sorundur. Zamanında teşhis ve uygun tedavi yaklaşımları, hastaların günlük aktivitelerini sürdürmelerine ve semptomlarının azalmasına yardımcı olabilir. Eğitim ve egzersiz terapisi, kalça tendinopatisi olan hastalar için en etkili tedavi yöntemleri arasında yer almaktadır.

“Boyun düzleşmesi neden olur?” başlıklı yazımızı okumak için buraya tıklayın.
“Bel ağrısı nasıl geçer?” başlıklı yazımızı okumak için buraya tıklayın.

Randevu için iletişim.

Kaynakça

Grimaldi A, Mellor R, Nasser A, Vicenzino B, Hunter DJ (2024) Current and future advances in practice: tendinopathies of the hip. Rheumatol Adv Pract, 8(2).

Arnold, Michael J., and Aaron L. Moody. 2018. “Common Running Injuries: Evaluation and Management.” American Family Physician 97(8):510–16.
Segal, Neil A., David T. Felson, James C. Torner, Yanyan Zhu, Jeffrey R. Curtis, Jingbo Niu, and Michael C. Nevitt. 2007. “Greater Trochanteric Pain Syndrome: Epidemiology and Associated Factors.” Archives of Physical Medicine and Rehabilitation 88(8):988–92.
Fearon, Angela M., Jill L. Cook, Jennie M. Scarvell, Teresa Neeman, Wes Cormick, and Paul N. Smith. 2014. “Greater Trochanteric Pain Syndrome Negatively Affects Work, Physical Activity and Quality of Life: A Case Control Study.” The Journal of Arthroplasty 29(2):383–86.